Roodharigen

Kaohsiung, twee weken geleden. Ik pin wat geld bij een pinautomaat. Als ik het geld in mijn portemonnee heb gedaan en me omdraai, staat daar een jongen mij op te wachten. Ik vind het altijd wat verdacht als iemand mij staat op te wachten bij een bank of pinautomaat.

De jongen vraagt of ik een kunstenaar ben. Altijd een beetje onzeker over deze vraag, stamel ik dat ik een kunst docente ben geweest. Waar kom ik vandaan? “Uit Holland”, zeg ik. Zijn overgrootmoeder was ook een Hollandse, zegt hij. ´Ach, wat toevallig´, denk ik. Wat is mijn naam en wat ga ik nu doen? Ik zeg dat ik even naar Pier2 loop (het Art centrum van Kaohsiung). Hij vraagt of hij mee mag lopen. Ik bekijk hem eens goed, de jongen met een bril en een gezicht vol met acne, ziet er in mijn ogen onschuldig uit en ook al is hij nog wel verdachte, omdat hij me op stond te wachten bij de pinautomaat, zeg ik toch ja.

We lopen richting Pier2. Na het gebruikelijke praatje over hoe lang we zijn, hoe oud we zijn en hoe ik over het huwelijk denk, heb ik het inmiddels wel weer gehad en na de vraag of hij mij een vriendschappelijk diner kan aanbieden, zeg ik nee.

Maar of zijn overgrootmoeder nu wel of niet Hollandse was. De sporen van de Hollanders blijken hier nog wel aanwezig te zijn……

Nono’s moeder

Nadat we het misverstand, dat Nederland en Holland twee aparte landen zijn, uit de wereld hebben geholpen, verteld Nono me, dat zijn moeder waarschijnlijk ook Hollands bloed heeft, want haar broer (Nono’s oom) heeft grote ogen.

Op een avond zit ik met Nono’s moeder (die door iedereen Ma of Mam wordt genoemd) aan tafel. Met haar gebrekkige Engels, probeert ze me uit te leggen waar ze vandaan komt en wat de Hollanders daar hebben gemaakt. Ik word helemaal vrolijk van haar enthousiasme. Ze verteld me enthousiast over de roodharigen, mangoland en de waterput die de roodharige Hollanders hebben aangelegd. Als ze maar blijft herhalen, waar ze is geboren en ik nog steeds niet begrijp over welke plaats ze het heeft, pak ik mijn telefoon erbij, om het op de kaart op te zoeken. We liggen in een deuk, als zij mijn Engelse kaart niet kan lezen en als ik het op de Chinese kaart moet gaan opzoeken. Uiteindelijk begrijp ik dat het over de stad Chiayi gaat. Ze laat me een stuwmeer zien, die is ontstaan door het aanleggen van een dam door de Hollanders en die ook nog de Chinese naam draagt die terugverwijst naar Holland. Ze zegt dat ik er naartoe kan lopen, maar als ik zeg dat het een uur lopen is, zegt zij dat het maar 5 minuten lopen is van het station. Ik begrijp niet helemaal waar ik naartoe moet gaan, maar kom er uiteindelijk achter dat ze een straat bedoeld in Chiayi en dat er blijkbaar een waterput staat die door de Hollanders is gemaakt. Ik ben nieuwsgierig en zeg dat ik er volgende week woensdag (vandaag dus) naartoe zal gaan.

Dan vraag ik aan haar of zij ook Hollandse voorouders heeft en ik vertel dat Nono had gezegd dat haar broer grote ogen heeft. En dan komt het. “Ja, ja” zegt ze. “Ik ben zwart en mijn broer is net zo wit als jij”. (Ik moet weer lachen, want zwart wil ik haar niet noemen.) Ze verteld ook over de grote ogen en terwijl ze over mijn zachte armharen strijkt, zegt ze dat haar broer ook haar op zijn armen heeft. Iets wat blijkbaar niet bij alle Taiwanezen voorkomt. Ik vraag haar naar haar voorouders, maar daar weet ze niets van.

Het gebied waar ik nu zit heet mangoland. De Hollanders zijn ook hier geweest en namen mango’s mee, waarmee ze vervolgens het gebied rond Douliu hebben vol geplant met mangobomen. Volgens Ma namen de Hollanders de mango’s mee uit Holland, maar ik heb geprobeerd uit te leggen dat het in Nederland te koud is voor mango’s en dat ik denk dat die Hollanders de mango’s ergens anders vandaan hebben gehaald.

De volgende dag zet Ma koffie voor de nieuwe vrijwilliger. He (spreek uit als Heej) komt uit Korea en is op donderdag aangekomen. Ma doet de gemalen koffie in koud water en zegt dat het 6 uur moet trekken. Zo heeft ze het van haar broer geleerd. He zoekt het op het internet op en verteld me dat koud gebrouwen koffie, Dutch koffie wordt genoemd. En waarachtig: (Dutch Coffee zetten is een klassieke manier van koffie zetten die stamt uit de VOC-tijd.) Weer wat geleerd. Ma vraagt of ik ook koffie wil. Ik zeg dat ik geen koffie lus. Met zo weinig mogelijk woorden probeer ik uit te leggen dat ik als kind geen koffie mocht drinken en dat mijn ouders mij waarschuwden dat ik er rood haar van zou krijgen.

Dus dat fabeltje blijkt toch ‘waar’ te zijn. De Hollanders die hier vroeger in Taiwan aan land kwamen werden roodharigen genoemd, waarschijnlijk omdat ze teveel (koude) koffie hadden gedronken op zeer jonge leeftijd.

He

He komt dus uit Korea. Hij reist al een paar jaar rond van land naar land en doet overal vrijwilligerswerk. Dat is dus exact datgene wat ik ook voor ogen heb de komende tijd. Ma moet lachen als ik me voorstel aan He, omdat ik een kop groter ben dan He en omdat ik een kop groter ben dan iedereen. De volgende dag laat ik He het bedrijf zien en vertel ik wat er allemaal gedaan moet worden. We besluiten om te starten met het dak van het geitenhok. Samen timmeren en schroeven we een constructie in elkaar, waarbij He op een krukje moet staan.

Na dit eerste gezamenlijke klusje, vraagt He of ik hem de omgeving wil laten zien. Omdat we op het bedrijf geen goede fietspomp konden vinden, fietst He achter me aan naar het eerste dorp, met een fiets met wel hele zachte banden. We willen de banden laten oppompen, maar dan blijkt dat er een groot gat in de achterband te zitten. De scootermonteur heeft gelukkig nog een nieuwe binnenband op de plank liggen en in 10 minuten is het gefixt. Zo’n snelle service heb ik nog nooit gezien. Daarna fietsen we naar Douliu, waar we een heerlijk koud drankje drinken en even gebruik maken van het internet.

He houdt dan, net zoals ik, van reizen, op andere gebieden is hij wel wat anders. Hij is geen planner, hij is een avondmens en hij is niet zo creatief, geeft hij zelf toe. Als ik naar een ander land reis en er staat op de visum pagina dat ik een ticket moet hebben het land uit, binnen 90 dagen, dan heb ik die ticket al maanden van tevoren gekocht. He is echter veel flexibeler en dat wil hij ook blijven. Hij boekt geen vlucht het land uit, maar hij maakt alleen een schermprintje van een mogelijker vlucht het land uit. Hij laat dat schermprintje aan de grondstewardess zien en tot nu toe is het hem nog altijd gelukt om elk land binnen te komen, zonder een vooraf geboekte ticket. Hij verteld dat hij dan tot aan het laatste moment nog kan kiezen naar welk land hij wil reizen. Hij zegt dat ik dat ook op die manier kan doen. Ik geef aan, dat ik het liever op mijn manier doe, omdat ik anders zenuwachtig word. Als ik twee dagen later vertel dat ik mijn ticket naar India, eind januari, heb geboekt, moet hij lachen. Ik werd zo enthousiast over alle reisverhalen van He, dat ik weer begon te plannen.

Een paar dagen later, als ik bezig ben met het opruimen aan de voorkant van het huis, een klusje dat ik graag alleen doe. Komt He langs gelopen. Ik merk dat hij even niet weet wat hij nu kan doen. Ik geef aan dat hij, als hij dat leuk vindt, een drijvend eendenhuis kan bouwen. Een idee van Deev, waar ik nog niet aan toe ben gekomen. Hij gaat eerst een plaatje opzoeken op internet, maar als ik hem later weer tegenkom en hij mij een voorbeeld laat zien, merk ik dat hij zich wat ongemakkelijk voelt. Ik heb geen idee waarom en vraag het hem ook niet, want ik zit in de klus modus en dan praat ik niet zoveel.

Tijdens de lunch legt hij uit wat er aan de hand was. Hij heeft op school nooit geleerd om in oplossingen te denken. Hij heeft een onderwijs genoten, waarbij hij alles moest herhalen (een soort Chinees onderwijs). Hij geeft toe dat hij wat zenuwachtig werd van het idee zelf iets te ontwerpen, bang om fouten te maken. Hij moet er zelf hard om lachen, hij geeft toe dat het een goed idee was om hem deze ‘opdracht’ te geven, zodat hij toch zijn creatieve kant een keer kon aanspreken.